مقاله علمی پژوهشی رشته ادبیات فارسی، عرفان و ادیان با عنوان نگاه تحلیلی به کمال زن با تکیه بر آراء ‌ابن عربی

مقاله علمی پژوهشی رشته ادبیات فارسی، عرفان و ادیان با عنوان نگاه تحلیلی به کمال زن با تکیه بر آراء ‌ابن عربی

نگاه تحلیلی به کمال زن با تکیه بر آراء ‌ابن عربی
رشته ادبیات فارسی،عرفان و ادیان
ادبیات فارسی، عرفان و ادیان
عرفان
زن
ابن‌عربی
سلوک زنان
رابعه عدویه
همکاری در فروش فایل
فروش فایل
فروشگاه ساز فایل
فروش مقاله رشته ادبیات

رفتن به سایت اصلی

مقاله علمی پژوهشی رشته ادبیات فارسی، عرفان و ادیان با عنوان نگاه تحلیلی به کمال زن با تکیه بر آراء ‌ابن عربی

 

 

چکیده:

ابن‌عربی با بهره‌گیری از کلام رسول خدا(ص) که فرمود: «کمل من الرجال کثیرون و من النساء مریم بنت عمران وآسیه امرأه فرعون» راه کمال را بر هر زن باایمان هموار می‌داند. وی معتقد است رجولیت و انوثیت عارض بر انسانیت است و زن و مرد، آن گاه، مرد نامیده می‌شوند، که به کمال برسند. ابن‌عربی علت خلقت انسان را دستیابی به کمال می‌داند؛ بنابراین تفاوتی در میان زن و مرد نیست و حتی ابن‌عربی زن را به حضرت حق نزدیک‌‌تر می‌داند؛ زیرا معتقد است که زن محل تکوین است. ازاین‌رو، به مکوّن حقیقی نزدیک‌تر است. او امامت و قطبیت را برای  زنان دست‌یافتنی می‌داند. لذا، در این پژوهش با تکیه بر آراء ابن‌عربی و با استناد به متون عرفانی کمال، مراتب و راه دستیابی  به آن بیان شده است.

 

 

کلمات کلیدی:

 زن

عرفان

ابن‌عربی

رابعه عدویه

سلوک زنان

 

 

 

 

 

مقدمه:

   همواره در طول تاریخ شاهد نگاه جنسیتی به سلوک زنان هستیم. عده‌ای بر این باورند، که زنان توانایی رشد و تعالی به قله‌های رفیع انسانی را دارا نیستند؛ از همین رو آن‌ها مانع رشد و سلوک مردانند. در مقابل ابن عربی، این معنی را برداشت جنسیتی ندارد و راه‌یابی به کمال را برای نوع انسان قابل دسترس می‌داند. در این گفتار، ابتدا به شواهد تاریخی در باب نگاه جنسیتی به کمال زنان می‌پردازیم و در ادامه کمال و مراتب آن و راه دستیابی به آن بیان می‌گردد.

 

    انسانیت جامع انوثیت و ذکوریت است و هرکه در راه تعالی گام بردارد در صف انسان به کمال رسیده یا به تعبیر ابن عربی در صف رجال قرار می‌گیرد.   در ادبیات عرفانی نوعی عناد با زن دیده می‌شود. نگاه عارفان به زن عموماً نگاهی از روی حقارت است و زن را قابل اجتناب می‌دانند؛ شمس تبریزی به صراحت بیان می‌دارد که «نفس طبع زن دارد بلکه خود زن طبع نفس دارد«( شمس تبریزی، 1369، ص 287) در کشف‌المحجوب آمده است: «در جمله نخستین فتنه‌هایی که بر سر آدم مقدّر بود، اصل آن از زنی بود اندر بهشت و نخست فتنه‌ای که اندر دنیا پدیدار آمد، یعنی فتنۀ هابیل و قابیل هم از زنی بود و چون خداوند، تبارک و تعالی، دو فرشته را خواست تا عذاب کند، سبب آن زنی شد و الی یومنا هذا، همه فتنه‌های دنیایی و دینی ایشانند». (هجویری،1389 ،ص475)

 

   بعضی ازشاعران، نیز به دیدۀ تحقیر به زن نگریسته‌اند. از جملۀ آن‌ها خاقانی شروانی است. «خاقانی، شاعر بزرگ و فرهنگ‌آفرین قرن ششم که در اسلوب ویژۀ خویش بزرگ‌ترین سخن‌سرای تاریخ ادب فارسی است، در چند جای دیوان خویش، داشتن‌دختر و تولّد دختر را به زشت‌ترین صورتی، توصیف کرده است و آن را مصیبتی عظیم دانسته است:

 

«سرفکنده شدم چو دختر زاد            بر فلک سر فراختم چو برفت

بودم از عجز چون خر اندر گل           بر جهان اسب تاختم چو برفت

ماتم  عمر  داشتم  چو  رسید             عمر ثانی شناختم چو برفت

محنتش  نام  خواستم  کردن                دولتش نام ساختم چو برفت»

 

 (دیوان‌خاقانی،ص835 / شفیعی‌کدکنی،1390:ص80 )          

 

 

   در داستان آدم و حوا، حوّا را مسبّب ترک اولی آدم دانسته‌اند. قابیل، هابیل را به خاطر زن ـ داستان ازدواج قابیل و هابیل ـ کشت و در داستان نوح و لوط، زنان فتنه‌انگیزی کرده‌اند. در مقام خلقت، گذشته از صحت و سقم خبر ، آفرینش زن را از دندۀ چپ مرد( آدم) دانسته‌اند . در مثنوی به ایجاز اشاره‌ای به هرکدام از این تلمیحات تاریخی شده است:

 

 

 

 

  « چند با آدم ابلیس  افسانه  کرد     چون حوا گفتش بخور آنگاه خورد

  اولین خون در جهان ظلم و داد      از کف   قابیل   بهر   زن    فتاد

  نوح  بر  تابه  بریان   ساختی       واهله   بر   تابه   سنگ  انداختی

   مکر زن بر کار او چیره شدی       آب  صاف  وعظ  او  تیره  شدی

    قوم را  پیغام  کردی  از نهان        که نگه دارید دین زین گمرهان »

 

(دفتر ششم ،4470 -4474)

 

 

   با همۀ نگاه‌های تحقیرآمیز نسبت به سلوک زنان،به خصوص از قرن ششم هجری به بعد، از همان آغاز و از هنگامه‌های تکوین عرفان اسلامی در ایران، شاهد حضور زنان عارف هستیم که از جملۀ آن‌ها رابعه عدویه است که در ادامه به حضور پررنگ او و دیگر شیرزنان وادی عرفان اشاره می‌کنیم. در این مقاله بحث بر سر کمال زن است. آیا زنان در راه دستیابی به کمال دچار نواقصی هستند؟ آراء عارفان خاصه ابن‌عربی در این باره چگونه تبیین شده است؟

 

  • برآورد لرزه زایی و بررسی نئو تکتونیکی و لرزه زمین ساختی شهر بجنورد

    برآورد لرزه زایی و بررسی نئو تکتونیکی و لرزه زمین ساختی شهر بجنورد بررسی نئوتکتونیکی شهر بجنورد برآورد لرزه زایی شهر بجنورد بررسی لرزه زمین ساختی شهر بجنورد قابلیتهای تکتونیکی شهر بجنورد قابلیتهای مخاطره شناسی شهر بجنورد برآورد لرزه زایی…

  • بررسی تاثیر فعالیت های فوق برنامه بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

    بررسی تاثیر فعالیت های فوق برنامه بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تكلیف چند رسانه ای فعالیت فوق برنامه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان موفقیت تحصیلی دانش آموزان تاثیر فعالیت های پس از مدرسه بر پیشرفت تحصیلی تاثیر فعالیت های فوق برنامه…

  • پاورپوینت اصول مدیریت دکتر رضائیان

    پاورپوینت اصول مدیریت دکتر رضائیان پاورپوینت اصول مدیریت دکتر رضائیان رفتن به سایت اصلی شامل مباحث زیر می باشد مقدمه  نظریه ها و اصول مدیریت سازماندهی برنامه ریزی نظارت و کنترل مدیریت منابع انسانی هدایت و انگیزش  

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق سنجش ارزش ویژه برند

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق سنجش ارزش ویژه برند مبانی نظری سنجش ارزش ویژه برند دانلود مبانی نظری سنجش ارزش ویژه برند پیشینه تحقیق سنجش ارزش ویژه برند ادبیات نظری سنجش ارزش ویژه برند فصل دوم پایان نامه سنجش ارزش…

  • علل تاثیرگذار بر بحرانهای بانكی و ارتباط آن با تقاضای پول

    علل تاثیرگذار بر بحرانهای بانكی و ارتباط آن با تقاضای پول تقاضای پول بحران های بانکی ارتباط بحران های بانکی و تقاضای پول دانلود پایان نامه تقاضای پول دانلود پایان نامه بحران های بانکی اثر بحران های بانکی بر تقاضای…

  • پرسشنامه فساد اداری در سازمان و ارائه چارچوبی جهت کاهش آن

    پرسشنامه فساد اداری در سازمان و ارائه چارچوبی جهت کاهش آن پرسشنامه کاهش فساد اداری پرسشنامه راهکارهای کاهش فساد اداری پرسشنامه عوامل موثر بر کاهش فساد اداری پرسشنامه راه های کاهش فساد اداری پرسشنامه فساد اداری پرسشنامه فساد اداری مالی…

  • بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری با عملکرد مدیران

    بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری با عملکرد مدیران عملکرد مدیران کیفیت زندگی کاری رابطه مدیران و کارکنان رابطه کیفیت زندگی کاری با عملکرد مدیران دانلود پایان نامه رشته مدیریت دولتی دانلود پایان نامه مدیریت دولتی دانلود پایان نامه مدیریت رفتن…

  • بررسی تاثیر جنسیت دانشجویان در انگیزش و پیشرفت تحصیلی

    بررسی تاثیر جنسیت دانشجویان در انگیزش و پیشرفت تحصیلی جنسیت انگیزش تحصیلی پیشرفت تحصیلی دانلود پایان نامه رشته روانشناسی دانلود پایان نامه روانشناسی دانلود پایان نامه بررسی تاثیر جنسیت دانشجویان در انگیزش و پیشرفت تحصیلی تفاوتهای جنسیتی در انگیزش و…

  • ایران در عصر پیامبر صلح و دوستی

    ایران در عصر پیامبر صلح و دوستی دانلود مقاله ایران در عصر پیامبر صلح و دوستی سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل فروش فایل دانلود مقالات رشته تاریخ دانلود مقالات تاریخ خرید مقالات رشته تاریخ رفتن به…

  • فیبرهای پلیمری تقویت شده و تاثیر آن بر افزایش شکل پذیری اتصالات بتن آرمه

    فیبرهای پلیمری تقویت شده و تاثیر آن بر افزایش شکل پذیری اتصالات بتن آرمه ورقه های FRP سازه های بتن آرمه فیبرهای پلیمری تقویت شده دانلود پایان نامه افزایش شکل پذیری اتصالات بتن آرمه دانلود پایان نامه افزایش شکل پذیری…