بررسی موارد عدم لزوم رفع ابهام از مورد معامله

بررسی موارد عدم لزوم رفع ابهام از مورد معامله

ابهام در معامله
ابهام در مورد معامله
لزوم رفع ابهام در مورد معامله
استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله
موارد عدم لزوم رفع ابهام در مورد معامله
دانلود پایان نامه استثنائات رفع ابهام معامله
دانلود پایان نامه بررسی موارد عدم لزوم رفع ابهام از مورد معامله
پروژه ابهام در مورد معامله
پایان نامه ابهام در مورد معامله

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته حقوق

بررسی موارد عدم لزوم رفع ابهام از مورد معامله

 

 

 

مقدمه:

اگر چیزی از هر جهت مجهول باشد، حتی به صورت استثنایی نمی‌تواند، مورد معامله واقع شود. اکنون این سؤال پیش می‌آید که آیا مورد یا موارد استثنایی که مورد تأیید شرع واقع شده باشد، در مباحث فقهی و آراء فقها یافت می‌شود؟ اما نکته قابل بررسی و تأمل این است که در اینگونه موارد، آیا مجهول به تنهایی قصد شده و مورد معامله قرار گرفته است یا به عنوان «تابع» منظور شده‌است؟ و سرانجام، ملاک «تابع» بودن در معاملات مختلف چیست؟ آیا واقعاً در مواردی که تحت عنوان «استثناء بر لزوم رفع ابهام» مطرح می‌شود، مجهول، مورد معامله قرار می‌گیرد یا تعبیر «استثناء» با مسامحه همراه است؟

 

در بین مردم، فراوان یافت می‌شود که عقدی در نظر عرف، از موارد استثناء شمرده می‌شود. مثلاً کشاورز با سم‌پاشی توافق می‌کند درختان باغ را از قرار هر کیلو سم به مبلغ معین، سم‌پاشی کند، در حالیکه مقدار سم مصرفی هنگام عقد، مشخص نیست! و یا شخصی از مؤسسه‌ی حمل گازوئیل می‌خواهد که مخزن خانه‌ی او را به هر مقدار که گنجایش دارد، از گازوئیل پر کند در حالیکه تنها قیمت واحد لیتر را مشخص می‌نماید! همچنین صلح وهبه‌ی مجهول را عده‌ای در زمره‌ی استثناءات و عدم لزوم رفع ابهام شمرده‌اند.

به هر حال، در پاسخ به این سؤال، نظراتی به شرح زیر ارائه شده‌است:

الف) احکام معاملات، مبتنی بر عرف و سیره ی عقلاست. پس می توان در مواردی که عرف به طور قاطع، مجهول بودن مورد معامله در آنها را نادیده می‌گیرد، از موارد خاصه و استثنایی شمرد.

ب) با استقرا در ابواب فقهی و آرای فقها می‌توان دریافت که هرجا عقد، مبتنی بر احسان، ارفاق و مسامحه است یا اقتضای کار مورد نظر، ایجاب می‌نماید که دو طرف، درجه‌ای از احتمال را در روابط خود بپذیرند، علم اجمالی به مورد معامله کافی است. بیمه، مشارکت‌ها، صلح و عقود رایگان از این قبیل‌اند؛ به عبارت دیگر، نادرستی معامله‌ای که موضوع آن، مبهم است، خود استثنایی است در برابر قاعده‌ی عام‌تر آزادی قراردادها. پس چرا موارد خاصی که علم اجمالی به آنها کافی است، درون قاعده‌ای نگنجد؟!

بر این اساس، فتاوای علما نیز می‌تواند موارد خاصه را تعیین نماید.

البته به نظر ما، هردو مورد قابل انتقاد است، درست است که احکام معاملات، مبتنی بر عرف و سیره‌ی عقلاست ولی تا زمانی که روش عرف و سیره‌ی عقلا در قالب یک قاعده و ضابطه، مورد امضای شارع قرار نگیرد، نمی‌تواند بر یک قاعده‌ی کلی استثناء وارد کند.

فقها تصریح کرده‌اند که از نظر «عرف» در شناخت مفاهیمی چون غرر مورد اتبّاع است ولی اگر عرف در موردی مسامحه به خرج دهد و در موردی با این که غرر موجود است، آن را نادیده بگیرد نمی‌تواند 

 

بدون تأیید شارع، معیار عمل قرار گیرد.  وانگهی وجود دو یا سه مورد استثناء همچون عقد ضمان، جعاله و صلح نمی‌تواند مفید یک قاعده کلّی باشد. آن قاعده، این است که هرکجا عقد مبتنی بر احسان و ارفاق بود یا اقتضای کار مورد نظر چنین ایجاب کرد، مجهول بودن مورد معامله نادیده انگاشته شود!

در حقیقت، تردید در این موارد، در محدوده‌ی استثناست و در جای خود ثابت شده که در چنین مواردی باید به قدر متیقّن از استثنا ااکتفا کرد.  

نتیجه‌ی بحث این است که تشخیص نیاز عمومی به سهل‌گیری در لزوم رفع ابهام از مورد معامله، با شارع است و استخراج قاعده، بایستی بر اساس ادلّه و موازین شرعی باشد، در غیر این صورت، قیاس و استحان نمی‌تواند از موارد خاص، قاعده بسازد و بدان عمومیت بخشد. چنانکه خواست طرفین نیز نمی‌تواند مبنای تسامح در رعایت قواعد اولیه قرار گیرد. 

در این بخش، موارد استثنا بر اصل لزوم رفع ابهام را به سه دسته‌ی کلی تقسیم می‌کنیم:

 

دسته‌ی اول) توابع‌اند، در این بحث، مواردی چون مجهول بودن ضمیمه، مجهول بودن موضوع شرط، مجهول بودن مهر در عقد نکاح و… بررسی می‌شوند.

دسته‌ی دوم) عقود احسانی، همچون ضمان عقدی، صلح و … مطالعه می‌شوند.

دسته‌ی سوم) عقود مشارکتی، بیمه، جعاله و … است که تحت عنوان عقود احتمالی مورد بحث قرار می‌گیرد.

براین اساس، بخش پایانی را به سه فصل: توابع، عقود احسانی و عقود احتمالی تقسیم می‌کنیم.

 

 

 

کلمات کلیدی:

ابهام در مورد معامله

لزوم رفع ابهام در مورد معامله

استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله

موارد عدم لزوم رفع ابهام در مورد معامله

 

 

 

فهرست مطالب

 

فصل نخست : مجهول بودن توابع

                 مبحث نخست – توابع مورد معامله

                               الف) توابع عرفی

                                         ب) توابع در انشای متعاقدین (فروش مجهول به ضمیمه‌ی معلوم

                 مبحث دوم – توابع عقد

                                الف) مجهول بودن مهر در عقد نکاح

                                ب) مجهول بودن شرط ضمن عقد

فصل دوم: عقود احسانی

                 مبحث نخست – مبنای استثنا

گفتار نخست: مبنای تحلیلی

گفتار دوم: مبنای روایی

مبحث دوم – قلمرو استثنا

گفتار نخست: عقد ضمان و ابرا

     الف) عقد ضمان

     ب) ابرای مجهول

گفتار دوم: عقد صلح و هبه

الف) عقد صلح

                  – صلح دعاوی

                  – صلح در مقام معامله

ب) هبه‌ی مجهول

فصل سوم: عقود احتمالی

مبحث نخست: مبنای استثنا

گفتار نخست: عقود مبتنی بر مشارکت

گفتار دوم: جعاله و بیمه

الف) عقد جعاله

ب) قرارداد بیمه

  مبحث دوم: قلمرو استثنا 

گفتار نخست: عقود مشاركتی 

گفتار دوم: جعاله و بیمه

الف) عقد جعاله

ب) قرار داد بیمه

 

  • منطقه گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

    منطقه گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران منطقه گرایی سیاست خارجی جایگاه منطقه گرایی در سیاست خارجی ایران منطقه گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران دانلود مقالات کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی دانلود مقالات کارشناسی ارشد علوم سیاسی…

  • رابطه بین الگوی تکراری هندسی منبرهای چوبی با مفاهیم سمبلیک در هنر اسلامی

    رابطه بین الگوی تکراری هندسی منبرهای چوبی با مفاهیم سمبلیک در هنر اسلامی بررسی هندسی نقوش بررسی نقوش منبر مساجد اصفهان بررسی نقوش هندسی منبرهای تاریخی بررسی نقوش اسلامی منبرهای مساجد اصفهان دسته بندی و گونه شناسی نقوش منبر مسجد…

  • پروپوزال ارزیابی جایگزین چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس

    پروپوزال ارزیابی جایگزین چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس تحولات امنیتی خلیج فارس تحولات امنیتی منطقه خلیج فارس چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس ارزیابی جایگزین چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس پروپوزال چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس پروپوزال…

  • مبانی نظری ارزیابی مفاهیم و محتوای فمینیستی در سینمای زنان فیلمساز ایرانی

    مبانی نظری ارزیابی مفاهیم و محتوای فمینیستی در سینمای زنان فیلمساز ایرانی مضامین فمینیستی مبانی نظری فمینیسم محتوای فیمنیستی در سینما مصادیق فمینیسم در فیلمهای ایرانی موارد فمینیسم در زنان بازیگر گرایشهای فمینیستی در زنان بازیگر ایرانی نمادهای فمینیستی در…

  • بررسی عوامل گسترش پدیده قاچاق كالا و پیامدهای آن در كشور

    بررسی عوامل گسترش پدیده قاچاق كالا و پیامدهای آن در كشور قاچاق استغال اقتصاد پنهان سرمایه های ملی دانلود مقالات رشته علوم اجتماعی بررسی عوامل گسترش پدیده قاچاق كالا پیامدهای قاچاق كالا در كشور دانلود مقالات علوم اجتماعی دانلود مقاله…

  • پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق با عنوان مطبوعات و مسوولیت کیفری در مطبوعات

    پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق با عنوان مطبوعات و مسوولیت کیفری در مطبوعات مطبوعات مطبوعات در ایران جرایم مطبوعاتی مسوولیت کیفری در مطبوعات نحوه دادرسی در دادگاههای مطبوعاتی دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق مطبوعات و مسوولیت کیفری…

  • پرسشنامه پرخاشگری باس و پری همراه با نمره گذاری و تفسیر، پایایی و روایی

    پرسشنامه پرخاشگری باس و پری همراه با نمره گذاری و تفسیر، پایایی و روایی دانلود پرسشنامه پرخاشگری باس و پری تفسیر پرسشنامه پرخاشگری باس و پری پرسشنامه ی پرخاشگری باس و پری روایی پرسشنامه پرخاشگری باس و پری خرید پرسشنامه…

  • مقاله رشته ادبیات فارسی با عنوان اسطوره، حماسه و ناخودآگاه جمعی

    مقاله رشته ادبیات فارسی با عنوان اسطوره، حماسه و ناخودآگاه جمعی مقاله رشته ادبیات فارسی با عنوان اسطوره، حماسه و ناخودآگاه جمعی رشته ادبیات فارسی ادبیات فارسی اسطوره حماسه افسانه تراژدی ناخودآگاه ناخودآگاه جمعی همکاری در فروش فایل همکاری در…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش فشار روانی

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش فشار روانی مبانی نظری فشار روانی دانلود مبانی نظری فشار روانی پیشینه تحقیق فشار روانی ادبیات نظری فشار روانی فصل دوم پایان نامه فشار روانی مبانی نظری و پیشینه تحقیق فشار روانی ادبیات و مبانی…

  • پاورپوینت آشنایی با ساختار ژئودیتابیس

    پاورپوینت آشنایی با ساختار ژئودیتابیس پاورپوینت آشنایی با ساختار ژئودیتابیس آشنایی با ساختار ژئودیتابیس تحقیق آشنایی با ساختار ژئودیتابیس مقاله آشنایی با ساختار ژئودیتابیس بررسی آشنایی با ساختار ژئودیتابیس ساختار ژئودیتابیس تحلیل ساختار ژئودیتابیس رفتن به سایت اصلی مشخصات فایل:…